Kuru üzüm tesise geldiğinde içinde yalnızca sap ve toz değil, taş, kum ve çakıl da bulunabilir. Bunlar ürünle aynı kasada geldiği için kuru eleme tek başına her zaman yetmez. Yıkama akışının içine yerleştirilen taş ve kum ayırma kaskatı bu işi suyun yardımıyla yapar; aşağıda ilkesini, hattaki yerini ve seçerken sorulacakları anlatıyoruz.
01
Ağır yabancı madde su akışında nasıl ayrılır?
Temel fikir yoğunluk farkıdır. Kuru meyve suda taşınabilecek kadar hafiftir; taş, kum ve çakıl ise belirgin biçimde ağırdır. Ürün su ile birlikte kaskat üzerine düşer, su akarken meyve akışla ilerler, ağır parçalar ise akışa uymayıp ayrışır. Makine kaydında bu adım, ürünün sürekli temiz su beslemesiyle ve su akışıyla taşındığı bir yıkama düzeni olarak tarif edilir.
Bu yaklaşımın iyi yanı, ayırmanın ürünü ezecek bir mekanik kuvvetle değil, suyun kendi hareketiyle yapılmasıdır. Meyve yıkanırken aynı anda ağır maddelerden arındırılır; yani ayrı bir istasyon ve ek bir aktarma gerekmez.
Kuru elek ile su ayırmasının farkı burada belirginleşir. Kuru elek boyut farkına dayanır: ürünle aynı boyutta bir taş elekten geçip ürünle birlikte ilerler. Su ortamında ise belirleyici olan yoğunluktur; aynı iriklikte bir taş, kuru meyveden çok daha ağır olduğu için akışa uymaz. İki yöntem birbirinin yerine değil tamamlayıcısıdır: önce kaba çöp ve sap eleme, ardından yıkama sırasında ağır madde ayırma gelir.
Kaskat düzeni, suyun kademe kademe aşağı akmasına dayanır. Her kademe ürünü bir miktar daha ilerletirken ağır parçalar için ayrışma fırsatı yaratır. Kademe sayısı, su debisi ve eğim ürün cinsine göre ayarlanan değerlerdir; bunlar için genel bir rakam vermek doğru olmaz, proje bazında teklifte netleşir.
02
Kaskat yıkama hattında nerede durur?
Kuru üzüm hattında kaskat, ürünün yıkama akışı içinde yer alır ve zenep kırma adımından önce gelir. Ürünü bu noktaya su ile taşıyan eleman çoğu projede sulu ürün transfer pompasıdır; pompa ürünü borularla kaskata ulaştırır. Hattın tamamını görmek için kuru üzüm hattı sayfasına bakılabilir.
Sıranın mantığı basit: taş ve kum sonraki makinelere, özellikle kesici ve kırıcı yüzeylere ulaşmadan alınmalıdır. Sert bir parça bıçağı ya da elek yüzeyini aşındırabilir; erken ayırmak hem bakım yükünü hem de ürüne karışma riskini azaltır.
03
Makinenin içinde hangi parçalar çalışır?
Makine kaydındaki bilgilere göre yapı şu parçalardan oluşur:
- 01Döner elek ile ön ayırma ve kademeli şelale (kaskat) yıkama
- 02Su akışıyla ürün taşıma, sürekli temiz su beslemesi
- 03Alt kısımda büyük çöpleri tutan atık su teknesi
- 04Şelale kaldırma kolu
- 05Redüktörlü tahrik sistemi
| Parça | Görevi |
|---|---|
| Kaskat bölümü | Ürünü su akışıyla ilerletir, ağır maddenin ayrışmasını sağlar |
| Atık su teknesi | Büyük çöpleri tutar, gider tıkanma riskini azaltır |
| Şelale kaldırma kolu | İstenen anda temizliğe erişim sağlar |
| Redüktörlü tahrik | Döner elek ve hareketli bölümü çalıştırır |
Gövde ve ürünle temas eden yüzeyler AISI 304 paslanmaz çelikten üretilir; prosese göre ürünle temas yüzeyi için AISI 316 seçeneği vardır. Besleme 380 V / 50 Hz'dir.
04
Temizlik ve bakım nasıl yapılır?
Taş ve kum ayıran bir makine, doğası gereği kendi içinde çökelti biriktirir. Bu yüzden temizlik kolaylığı tasarımın parçasıdır: şelale kaldırma kolu sayesinde makine istenen anda temizlenebilir. Temizlik sıklığı gelen ürünün yabancı madde yüküne göre işletmece belirlenir; tortu alınır ve atık su teknesindeki çöp boşaltılır.
Tıkanma konusunda dürüst olmak gerekir: atık su teknesi büyük çöpleri tuttuğu için gider tıkanma riskini azaltır, ancak riski sıfırlamaz. Teknenin düzenli boşaltılması işletme prosedürüne yazılmalıdır.
05
Seçerken hangi sorular sorulur?
- 01Gelen ürünün yabancı madde yükü nedir; hasat ve kurutma yöntemi buna nasıl etki ediyor?
- 02Hattın saatlik kapasitesi nedir? Kapasite projeye özel belirlenir ve kesin değerler teklifte netleşir.
- 03Ürün cinsi kuru üzüm mü, başka bir meyve mi? Su ile temas edebilecek ürünler için akış uyarlanır.
- 04Atık su ve tortunun tesiste nereye aktarılacağı belli mi?
- 05Ürünle temas yüzeyi için AISI 304 mü, AISI 316 mı gerekiyor?
Su tüketimi de bu soruların bir parçasıdır. Sürekli temiz su beslemesi gereken bir makine için tesisteki su kaynağı, arıtma ve boşaltma imkanı hat tasarımının en başında konuşulmalıdır; sonradan eklenen bir su hattı hem maliyeti hem montaj süresini büyütür.
Ege, Manisa ve Malatya'daki kuru meyve tesislerinde ürün çoğunlukla açıkta kurutulduğu için yabancı madde yükü kaçınılmaz bir tasarım girdisidir. Bu yüzden kaskat, yıkama hattında ayrıntı değil planlı bir adım olarak ele alınır.
06
Sonraki adım ne olmalı?
Hattınızdaki ürün cinsini, saatlik hedefinizi ve su altyapınızı belirleyin; kaskatın hat içindeki yerini birlikte netleştirelim. Fiyat ve kapasite için teklif sayfasından bize ulaşabilir ve hat akışını ilgili hat sayfasında inceleyebilirsiniz.
