Paslanmaz helezon: gıda hattında vidalı taşıma nerede kullanılır?

Helezon (vidalı konveyör), kuru meyve ve diğer gıda hatlarında ürünü yatay veya hafif eğimli olarak taşımak için kullanılan kapalı gövdeli bir taşıma ekipmanıdır. Bantlı konveyöre göre daha az yer kaplaması ve kapalı gövdesi, toz veya döküntünün önemli olduğu noktalarda tercih edilme sebebidir. Bu yazıda helezonun hatta hangi noktalarda devreye girdiği, bantlı taşımadan ne zaman ayrıldığı ve paslanmaz yüzey seçiminin nasıl belirlendiği anlatılıyor.

Ürünün toz, kırıntı veya ince parçacık içerdiği noktalarda kapalı gövde, açık bantlı taşımaya göre daha az döküntü ve daha kolay temizlik sağlar. Helezon ayrıca dik açıya yakın taşıma gerektiren kısa mesafelerde, bantlı konveyörün pratik olmadığı yerlerde kullanılır. Hattaki yerleşim sıkışık olduğunda, kapalı gövdenin dar aralıklara sığması da tercih sebebi olabilir; bu durumda helezon, aynı işi görecek bir bantlı konveyöre göre daha az yatay alan kaplar. Ayrıca çok bileşenli hatlarda, birden fazla ekipmanın art arda dizildiği kısa geçiş noktalarında helezon, hattın genel yerleşim planını sadeleştiren bir çözüm olarak da değerlendirilir.

Besleme helezonu genellikle bir bunker veya silodan çıkan ürünü bir sonraki işlem ünitesine sabit bir akış hızıyla aktarmak için kullanılır. Bu konumda helezonun görevi yalnızca taşıma değil, aynı zamanda akışı düzenli tutmaktır; bunker çıkışındaki düzensiz akış, helezonun sabit devirli çalışmasıyla sonraki üniteye daha tutarlı bir besleme olarak iletilir. Bu düzenli besleme, özellikle akış hızına duyarlı bir tartım veya dolum ünitesi hattın hemen devamında yer alıyorsa önem kazanır. Besleme helezonu sayfasında ekipmanın hangi üniteler arasına bağlandığı görülebilir.

Bantlı besleme konveyörü ürünün görünür şekilde taşınmasını ve gerektiğinde elle ayıklama yapılmasını sağlar; helezon ise kapalı gövdesi nedeniyle bu tür görsel kontrole izin vermez. Hat tasarımında hangisinin kullanılacağı, o noktada ürünün görülmesi gerekip gerekmediğine göre belirlenir. Örneğin elle son kontrolün yapıldığı bir noktada bantlı konveyör tercih edilirken, kontrolün zaten tamamlandığı ve ürünün sadece bir sonraki üniteye aktarılacağı noktada helezon daha uygun olabilir.

Helezon milinin ve gövdesinin ürünle temas eden yüzeyleri AISI 304 paslanmaz çelikten üretilir; nemli veya asidik ürünlerle uzun süreli temasın olduğu hatlarda AISI 316 seçilir. Helezon adımı (pitch) ve çapı taşınacak ürünün yapısına göre projede belirlenir, sabit bir değer olarak verilmez. Ürünün kırılgan olduğu hatlarda helezon dolu oranı ve mil devri de ürüne zarar vermeyecek şekilde ayarlanır.

Kapalı gövde, temizlik açısından bantlı konveyöre göre farklı bir yaklaşım gerektirir: gövde üzerindeki sökülebilir kapaklar sayesinde iç kısma erişilir ve helezon miline biriken artıklar temizlenebilir. Vardiya değişiminde veya ürün değişiminde bu erişim noktalarının kolay açılabilir olması, temizlik süresini doğrudan etkiler. Kapakların sayısı ve yerleşimi, helezonun uzunluğuna ve hangi noktalarda ürün birikme riski olduğuna göre projede belirlenir; uzun bir helezon hattında genellikle birden fazla erişim noktası planlanır.

• 01Helezon çapı ve adımı taşınan ürünün akış özelliğine göre seçilir
• 02Kapalı gövde toz ve döküntüyü sınırlar, temizlik erişimi sökülebilir kapaklarla sağlanır
• 03Eğim açısı ürünün geri kaymasını önleyecek şekilde projede belirlenir
• 04Ürünle temas eden yüzeyler AISI 304 veya 316 paslanmaz çelikten seçilir
• 05Kırılgan ürünlerde dolu oranı ve mil devri ürüne göre ayarlanır

İki ekipman da hattın taşıma ihtiyacını karşılar, ancak seçim kriteri her zaman aynı değildir. Aşağıdaki tablo, hangi durumda hangisinin öne çıktığını özetliyor; nihai karar projedeki ürün tipine, hattaki mevcut alana ve elle kontrol ihtiyacına göre netleşir.

Kuru üzüm hattınızda helezon ile bantlı taşımanın hangi noktalarda birlikte çalışacağını değerlendirmek için kuru üzüm işleme hattı sayfasına göz atabilir veya doğrudan teklif talep edebilirsiniz.