Kuru üzüm hattında hangi makinenin hangi makineden önce geldiği, makinelerin kendisi kadar önemlidir. Zenep ayırma ile yıkama sırası yanlış kurulursa kayıp hattın en dar noktasında ortaya çıkar: tane kırığı, ıslak ürün ve elle ayıklamaya kalan sap. Aşağıda kuru üzüm yıkama ve işleme hattının istasyon sırası ve her adımın o yerde durma sebebi anlatılıyor.
01
Hatta bu adımlar hangi sırayla çalışır?
Hat, kasa devirme, dozajlama ve besleme konveyöründen sonra şu temizlik ve ayırma zincirine girer:
- 01İstasyon 04, dik topan kırma makinası: depolamada birbirine yapışmış taneleri ayırır.
- 02İstasyon 05, aspireli sarsak: sap, toz ve hafif yabancı maddeyi hava emişiyle uzaklaştırır.
- 03İstasyon 06, döner elek ve 7 kademeli kaskat yıkama: taş ve kum gibi ağır maddeyi çökelterek ayırır.
- 04İstasyon 07, zenep ayırma makinası: tane üzerinde kalan sapçıkları koparır.
- 05İstasyon 08, besleme helezonu: yıkanmış ürünü seçme ve dolum istasyonlarına aktarır.
Sıra tesadüfi değildir: önce kuru yöntemle çıkabilen her şey çıkar, sonra yıkama ağır maddeyi alır, zenep ayırma ise tanelerin üzerinde kalanı temizler.
02
Neden önce kuru temizlik yapılır?
Su ile temas ettiği anda toz ve ince sap parçaları ürüne yapışır, yıkama suyu daha çabuk kirlenir. Bu yüzden suya girmeden önce aspireli sarsak titreşimle ilerleyen ürünün içinden hafif maddeyi emişle alır. Topan kırma da bu aşamanın önündedir: yapışık kümeler dağılmadan sarsağa girerse içlerindeki sap ve toz hem hava emişinden hem sonraki yıkamadan korunmuş olur.
Topan kırma makinesinin yerinde bir ölçüt daha vardır: tane kırılma oranı devreye alma testinde birlikte ölçülür. Sıranın ilk istasyonlarındaki ayar, sonraki her istasyonun işini kolaylaştırır ya da zorlaştırır.
03
Zenep ayırma neden yıkamadan sonra gelir?
Yıkama kademesinde taş ve kum ayırma kaskatı ürünü kademeli su akışında yıkarken ağır yabancı maddeyi dibe çökertir. Bu madde zenep makinasına ulaşmadan hattan çıkmış olur; böylece zenep ayırma makinasının balta bıçakları ve elek sistemi sert yabancı maddeyle uğraşmaz, yalnızca tane ile sap ayrımına odaklanır.
İkinci sebep, makinenin kendi yapısıdır. Zenep ayırma makinası ıslak gelen üründe sap koparma ile birlikte su alma işlemini de aynı anda yapar. Yani yıkamadan çıkan ürün, ayıklama ve dolum istasyonlarına ıslak gitmeden önce bu kademede hem saptan hem fazla sudan kurtulur.
04
Sıra değişirse ne olur?
Aşağıdaki tablo kesin değer vermez; her satır, sıra bozulduğunda sahada neyin görüleceğini gösterir. Sayısal değerler partiye ve projeye göre değişir.
| Sıra | Olası sonuç | Neye bakılır |
|---|---|---|
| Zenep ayırma yıkamadan önce | Taş ve kum bıçaklara ulaşır, aşınma artar | Zenep makinası çıkışında ve bıçak durumunda |
| Aspirasyon yıkamadan sonra | Toz ve sap suya karışır, yıkama suyu çabuk kirlenir | Yıkama suyunun değişim sıklığında |
| Zenep ayırma ile dolum arasında su alma yok | Ürün seçme bandına ve tartıma ıslak gider | Seçme bandında yapışma, tartımda dalgalanma |
| Topan kırma atlanmış | Yapışık kümeler içindeki sapı ve tozu taşır | Aspireli sarsak girişinde küme görünümü |
05
Sahada sıra doğru mu nasıl anlaşılır?
- 01Zenep makinası çıkışında kalan sap oranı partiye göre değişir; her parti değişiminde çıkış gözle kontrol edilir.
- 02Taş ve kum ayırma kaskatının çökelti çıkışı temiz tutulur; dolarsa ağır madde bir sonraki istasyona taşınır.
- 03Zenep makinasında ürün akışı ayarlanabilir; elle ya da makineli hasat edilmiş parti farklı besleme hızı ister.
- 04Işıklı seçme konveyöründe ayıklanan sap parçası sayısı, yukarıdaki istasyonların ne kadar iyi çalıştığının göstergesidir.
Kapasite ve verim değerleri partinin nemine, sap yapısına ve besleme hızına göre değişir; kesin değerler teklifte netleşir.
06
Hattın tamamında sıra neden korunur?
Zenep ayırmadan sonra ürün besleme helezonuyla dengeli ürün besleme dozajına, oradan ışıklı seçme konveyörüne geçer. Seçme bandında insan gözü kusurlu taneyi ve kalan yabancı maddeyi ayıklar; bu istasyonun işi, yukarıdaki makinelerin bıraktığı küçük payı temizlemektir. Yukarıda sapı ve ağır maddeyi alınmamış bir ürün bandı doldurur, ayıklayıcıların dikkati dağılır ve tartıma giden üründe dalgalanma artar.
Bu yüzden istasyon sırası, tek tek makinelerin kapasitesinden önce hat tasarımında netleştirilir. Mevcut bir hatta zenep ayırma kademesi sonradan eklenecekse de yeri yıkamanın ardında, seçme bandının önünde aranır; kesin yerleşim tesisin ekipman listesine ve ürünün durumuna göre teklif aşamasında belirlenir.
07
Malzeme ve uygunluk
Hattaki makinelerin ürünle temas eden yüzeyleri AISI 304 paslanmaz çeliktir; prosese göre AISI 316 seçilebilir. Makineler CE uygunluk gerekliliklerine uygun tasarlanır.
Sonraki adım: işlediğiniz ürünü, hedef kapasitenizi ve tesis ölçülerinizi teklif sayfasından iletirseniz istasyon listesi, termin ve fiyatı içeren bir teklifle dönüş yapılır.
