Hat başında ürün kasalardan topan halinde gelir ve aynı anda konveyöre dökülürse ilk makinalar ya boş kalır ya da boğulur. Çapalı dozajlama bunkeri bu geçişi düzenler: topanı küçük parçalara ayırır ve ürünü konveyör banda kontrollü biçimde aktarır. Bu yazıda bunkerin ne yaptığını, nasıl ayarlandığını ve hatta nereye konduğunu anlatıyoruz.
01
Çapalı dozajlama bunkeri hatta tam olarak ne yapar?
Makinanın iki işi vardır ve ikisi aynı gövdede yapılır. Birincisi, kasadan dökülen topan ürünü iç kısımdaki çapalarla daha küçük parçalara ayırmaktır. İkincisi, ayrılan ürünü bant üzerinden dozajlayarak hattın devamına vermektir. Böylece sonraki makinalar düzensiz yığınlarla değil, sürekli bir akışla karşılaşır.
Çalışma sırası katalog kaydında üç adımdır: topan biçimindeki ürün bunkere dökülür, çapalar topanı parçalar, ürün dozajlanarak konveyör bant üzerine aktarılır. Hat başındaki sorunların çoğu bu üç adımdan birinin eksik kalmasından çıkar.
02
Ürün bunkere nasıl gelir?
Hat başında ürünü bunkere veren makina genellikle kasa devirme makinasıdır. Standart ölçülerdeki kasayı kontrollü biçimde devirir ve ürünü dozajlama bunkerine boşaltır. Kasa devirme tek seferde çok miktarda ürün bıraktığı için bunker, bu ani yükü hattın kaldırabileceği bir akışa çevirmek zorundadır.
Manuel boşaltılan ürünlerde ise çapalı bunker yerine dengeli ürün besleme dozajı düşünülür. O makina da iç çapalarla ürünün tanelerine ayrılmasına yardım eder ve bir sonraki aşamaya dengeli iletim yapar. Seçim, ürünün hatta kasayla mı yoksa elle mi girdiğine bağlıdır.
03
Dozajlama bant hızıyla nasıl ayarlanır?
Bunkerin bant bölümü, ürünü konveyöre taşıyan kısımdır. Bant hızı frekans invertörü ile ayarlanabilir; yani ürün cinsi, nem durumu ya da arkadaki makinanın alma hızı değiştiğinde besleme hızı yeniden dengelenir. Tahrik redüktörlü motorla yapılır.
Bant hızını ayarlayabilmek pratikte şu işe yarar: bunker hızlı akıtırsa arkadaki makina yığılma yaşar, yavaş akıtırsa hat boş çalışır ve kapasitesinin altında kalır. Dozajlamanın amacı, bu iki ucun arasında hattın sürekli alabildiği bir akış bulmaktır. Çapaların topanı parçalaması da aynı amaca hizmet eder, çünkü iri topan bantta düzensiz yük oluşturur ve bir sonraki makinaya darbeli ürün gider.
Kapasite projeye özel belirlenir. Kesin değer, ürün cinsine ve hat tasarımına göre teklif aşamasında netleşir; bu nedenle genel bir kapasite rakamı vermek doğru olmaz.
04
Bunkerin kontrol sistemi nasıl çalışır?
Katalog kaydına göre bunkerde elektronik el kumandalı kontrol sistemi standarttır. Operatör besleme akışını makinanın başında izleyip gerektiğinde kumandadan müdahale edebilir. Hatta daha fazla otomasyon isteniyorsa PLC kontrollü ya da bağımsız çalışma seçenekleri vardır.
- 01Topan kırıcı çapa sistemi (standart)
- 02Elektronik el kumandalı kontrol sistemi (standart)
- 03Frekans invertörü ile ayarlanabilir bant hızı
- 04Redüktörlü motorla tahrik
- 05Kullanım yerine ve amacına göre özel şekil ve ebat üretimi (opsiyonel)
05
Malzeme ve temizlik açısından nelere bakılır?
Gövde AISI 304 paslanmaz çelikten yapılır. Ürünle temas eden yüzeyler ise gıda uyumlu PVC veya PU bant ile AISI 304 paslanmaz çelik hazneden oluşur; prosese göre AISI 316 opsiyonel olarak istenebilir. Bu, makinanın her parçasının paslanmaz olduğu anlamına gelmez; yıkama planı yapılırken motor ve elektrik donanımı gibi parçaların korunması gerekir.
Çapalı bölüm ürünün sıkışıp kalıntı bırakabileceği yerdir. Ürün değiştirirken ya da vardiya sonunda bu bölümün boşaltılıp temizlenmesi, bir sonraki ürüne karışma riskini azaltır.
Hangi makinanın seçileceği, ürünün hatta nasıl girdiğine göre belirlenir.
| Durum | Uygun makina |
|---|---|
| Ürün kasada gelir ve topan halinde dökülür | Çapalı dozajlama bunkeri |
| Ürün manuel olarak boşaltılır | Dengeli ürün besleme dozajı |
| Kasadaki ürün bunkere devrilerek boşaltılacak | Kasa devirme makinası |
06
Kuru üzüm hattında nereye konur?
Katalog kaydında çapalı dozajlama bunkeri kuru üzüm işleme hattı için tanımlıdır. Hat başında, ürünün ilk kez topanından ayrılıp akışa girdiği noktada durur; bu yüzden sonraki makinaların performansı bu adımın düzenine de bağlı kalır.
Bunker seçilirken hangi ölçütlere bakılır?
İlk ölçüt ürünün hatta giriş biçimidir: kasayla gelen ve topan halinde dökülen ürün çapalı bunker ister, elle boşaltılan ürün için daha hafif bir besleme düzeni yeterli olabilir. İkinci ölçüt ürünün cinsi ve nemidir, çünkü yapışkan ya da sıkışmış ürün çapalardan farklı bir şekilde geçer. Üçüncü ölçüt arkadaki makinanın alma hızıdır; bunker, o makinanın alabileceğinden fazlasını bantta biriktirmemelidir.
Dördüncü ölçüt yerleşimdir. Kullanım yerine ve amacına göre özel şekil ve ebat üretimi opsiyonel olarak yapılabildiği için bunkerin kasa devirme makinasının altına, konveyörün başına ve atölyenin kat yüksekliğine uyumlu tasarlanması istenebilir. Bu ölçüler projede, saha bilgisi alındıktan sonra netleşir.
İşletmede ve bakımda nelere dikkat edilir?
Çapalar ve redüktörlü motor hareketli parçalardır, bu yüzden periyodik kontrol planına girmelidir. Kontrol aralıklarını ürün cinsi ve vardiya düzeni belirler; sabit bir süre vermek doğru olmaz. Bant yüzeyinin temizliği de aynı plana yazılır, çünkü gıda uyumlu PVC veya PU bant ürünle doğrudan temas eder.
Operatör açısından en önemli alışkanlık, bunkere ürün dökülürken akışı gözlemektir. Bantta yığılma, çapaların boşta dönmesi ya da arkadaki makinanın boş kalması hız ayarının yeniden yapılması gerektiğini gösterir. El kumandası bu müdahaleyi makinanın başında yapmaya olanak tanır.
Sonraki adım: hattınızın kapasitesine ve ürün cinsine göre bunker ve besleme düzenini birlikte netleştirmek için teklif sayfasından bilgi iletebilirsiniz. Kesin ölçüler ve kapasite, proje bilgilerine göre teklifte yer alır.
