Gıdayla temas eden malzeme ve CE uygunluğu: alıcı hangi belgeleri ister?

Yeni bir işleme hattı ya da tek makine için teklif istenen toplantıların çoğunda fiyattan önce iki soru gelir: makine CE uygunluk gereklilikleriyle uyumlu mu ve ürüne dokunan yüzeyler gıdada kullanılabilecek malzemeden mi yapılmış? İkisinin cevabı da büyük ölçüde belgeyle verilir. Aşağıda alıcı tarafın genellikle neyi istediği, hangi parçanın hangi kaliteyle üretildiği ve teklifte nelere bakılacağı var.

CE uygunluğu makinenin üzerindeki bir etiketten ibaret değildir; arkasında teknik dosya, risk değerlendirmesi ve teslim edilen makineyle birebir örtüşen bir uygunluk beyanı bulunur. Gıdayla temas eden malzeme tarafı ise ayrı bir belge grubudur. Tesisin kalite birimi ikisini genellikle ayrı ayrı ister. Kurumsal tarafta bu süreçlerin nasıl yürütüldüğü kalite sayfasında anlatılıyor.

Hangi belgelerin hangi dilde ve kaç nüsha verileceği projeye göre değişir; teklifte yazılı hale getirilmesi en sağlıklısıdır.

Ürünün makine içinde dokunduğu her yüzey bu kapsamdadır: besleme bunkeri, kanal ve savaklar, konveyör bandının ürüne bakan tarafı, kesici ve ayırıcı elemanlar, yıkama makinelerinin içi. Çerçeve ya da kaplama gibi ürüne hiç dokunmayan parçalar farklı değerlendirilir. Bu ayrımı yapmak hem maliyet hem de temizlik açısından önemlidir.

• 01Ürünle temas eden yüzeyler: standart olarak AISI 304 paslanmaz çelik
• 02Prosese göre değişenler: daha agresif temizlik kimyasalı ya da korozyon riski olan noktalarda AISI 316
• 03Ürüne dokunmayan yapısal parçalar: yük ve kullanım yerine göre ayrıca seçilir, otomatik olarak gıda kalitesi varsayılmaz
• 04Yüzey ve kaynak işçiliği: temas alanları rahat temizlenebilsin diye hat bazında belirlenir

Burada kritik nokta, paslanmazlık iddiasının tüm makineyi kapsıyormuş gibi okunmamasıdır. Ürünle temas eden yüzeyler AISI 304, prosesin gerektirdiği yerde AISI 316 olarak tanımlanır; hidrolik ünite, sensör ve elektrik ekipmanı gibi parçalar bu kapsamın dışındadır. Örneğin Z tipi modüler konveyör gibi bir makinede teklif okunurken hangi bölümün hangi malzemeyle tanımlandığına bakmak yeterlidir.

Bir malzeme sertifikası ancak hangi parçaya ait olduğu bilindiğinde işe yarar. Satın alan taraf tipik olarak şunu sorar: bu sertifikadaki sac, sevk edilen makinenin gerçekten ürüne dokunan kısmında mı kullanıldı? Bu eşleşmeyi kurmak için üretim sırasında malzemenin hangi makineye ayrıldığı kayıt altına alınır. Kayıt tutulmayan bir üretimde sertifika yalnızca bir kâğıt olarak kalır ve denetimde karşılık bulmaz.

Doğrulama tek seferde, en sonda yapılmaz. Tasarım aşamasında koruyucuların, acil durdurmaların ve elektrik panosunun ilgili gerekliliklere uygun olup olmadığı gözden geçirilir. Satın alınan motor, sensör ve pano elemanlarının kendi uygunluk belgeleri toplanır. Montaj tamamlanınca makine, teknik dosyaya göre kontrol edilir ve uygunluk beyanı ancak bundan sonra düzenlenir.

Aynı makine, farklı temizlik rejiminde farklı malzeme gerektirebilir. Yalnızca su ile durulanan bir yüzey ile düzenli olarak kimyasal temizlikten geçen yüzey aynı koşulda çalışmaz. Bu yüzden alıcıdan, kullanılacak temizlik maddesini ve temizlik sıklığını teklif aşamasında paylaşması istenir. Malzeme kalitesi, kaynak dikişlerinin yüzey işlemi ve ürünün biriktiği köşelerin tasarımı bu bilgiye göre netleşir; sonradan değiştirmek hem pahalıdır hem de belge setini yeniden düzenlemeyi gerektirir.

Evet, çoğu zaman belge seti değişir. AB dışındaki bazı ülkeler kendi makine güvenliği ya da gıda hijyeni düzenlemelerini CE'nin yanında ya da yerine isteyebilir. Mekatronik Makina 22 ülkeye makine ulaştırmış bir üretici olarak belgeleri varış pazarının gümrük ve denetim beklentisine uyarlamaya alışkındır; makinenin yapısı ise aynı malzeme ve işçilik anlayışıyla kurulur. Sevkiyat ve belge sürecinin ayrıntıları ihracat sayfasında yer alıyor.

• 01Teknik teklifte hangi parçaların AISI 304, hangilerinin AISI 316 olduğu yazıyor mu?
• 02Benzer bir projeden uygunluk beyanı örneği ya da şablonu istenebilir mi?
• 03Teklif edilen makine, işlenecek ürüne ve kullanılacak temizlik yöntemine göre mi seçilmiş, yoksa genel bir konfigürasyon mu?
• 04Belgeler varış ülkesinin gerektirdiği dilde mi verilecek?
• 05Malzeme sertifikaları makine seri numarasıyla ilişkilendirilecek mi?

Bu soruların hiçbiri alışılmadık değil. 1992'den beri üretim yapan ve sahada 2.000'den fazla makinesi çalışan bir firmada bunlar teklifin standart parçası olarak ele alınır. Örneğin bir kuru üzüm hattı için ürün ve temizlik rejimi netleştikten sonra belge seti de aynı çerçevede çıkar.

Sonraki adım olarak proje bilgilerinizi teklif sayfasından iletirseniz, CE uygunluk gereklilikleri ve malzeme kalitesi baştan hesaba katılmış bir şartname hazırlanır. Kesin belge listesi ve kapsamı teklif aşamasında netleşir.